داشتن دندانهایی تمیز و لبخندی زیبا فقط به مسواک زدن روزانه محدود نمیشود. با وجود رعایت بهداشت دهان، ممکن است به مرور زمان پلاکهای دندانی در بخشهایی از دهان باقی بمانند و در اثر تجمع مواد معدنی به جرم دندان تبدیل شوند. جرمهای سختشده معمولاً با مسواک و نخ دندان معمولی از بین نمیروند و میتوانند روی سلامت لثه و ظاهر دندانها تأثیر بگذارند.
جرمگیری دندان یکی از روشهای پاکسازی حرفهای دندانهاست که با برداشتن جرم و رسوبات از سطح دندان، به ایجاد شرایط مناسبتر برای حفظ سلامت دهان و لثه کمک میکند. البته جرمگیری برای همه افراد و در یک فاصله زمانی ثابت ضروری نیست و نیاز به آن باید بر اساس شرایط دندانها و لثه و نظر دندانپزشک مشخص شود.
جرم دندان چگونه ایجاد میشود؟
پس از خوردن و آشامیدن، یک لایه چسبنده از باکتریها و بقایای مواد غذایی روی دندانها شکل میگیرد که به آن پلاک دندانی گفته میشود.
با مسواک زدن منظم و تمیز کردن فضای بین دندانها میتوان بخش زیادی از این پلاک را حذف کرد. اما اگر پلاک بهطور کامل پاک نشود، ممکن است با مواد معدنی موجود در بزاق سخت شود و به جرم یا تارتار تبدیل شود.
جرم برخلاف پلاک نرم، بهراحتی با مسواک از بین نمیرود و معمولاً برای برداشتن آن به پاکسازی حرفهای نیاز است.
به همین دلیل، رعایت بهداشت روزانه دهان نقش مهمی در جلوگیری از تشکیل جرم دارد، اما در صورت ایجاد جرم، پاکسازی حرفهای میتواند به برداشتن رسوبات کمک کند.
جرمگیری چه نقشی در سلامت لثه دارد؟
یکی از مهمترین دلایل اهمیت جرمگیری، ارتباط تجمع پلاک و جرم با سلامت لثه است.
باکتریهای موجود در پلاک میتوانند باعث التهاب لثه شوند. این التهاب ممکن است با علائمی مانند قرمزی، تورم و خونریزی لثه هنگام مسواک زدن همراه باشد.
اگر التهاب لثه درمان نشود و بیماری پیشرفت کند، ممکن است بافتهای نگهدارنده دندان نیز تحت تأثیر قرار بگیرند. بیماریهای لثه پیشرفته میتوانند باعث آسیب به بافتهای اطراف دندان و در موارد شدیدتر، لق شدن یا از دست رفتن دندان شوند.
پاکسازی حرفهای دندانها میتواند به حذف جرم و رسوبات کمک کند و در کنار رعایت بهداشت روزانه، بخشی از مراقبت از سلامت لثه باشد.
تأثیر جرمگیری بر ظاهر و زیبایی لبخند
جرم دندان فقط یک مشکل مرتبط با سلامت دهان نیست؛ بلکه میتواند ظاهر لبخند را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
تجمع جرم و برخی لکههای سطحی میتواند باعث شود دندانها زردتر، تیرهتر یا کدرتر به نظر برسند.
با برداشتن این رسوبات، سطح دندانها تمیزتر میشود و ممکن است لبخند ظاهر روشنتر و مرتبتری پیدا کند.
با این حال باید توجه داشت که جرمگیری با سفید کردن دندان متفاوت است. جرمگیری برای حذف جرم و رسوبات انجام میشود، در حالی که سفید کردن دندان با هدف روشنتر کردن رنگ دندان انجام میشود.
آیا جرمگیری باعث نازک شدن دندان میشود؟
یکی از باورهای رایج درباره جرمگیری این است که این کار باعث تراشیده شدن مینای دندان و نازک شدن دندانها میشود.
هدف از جرمگیری حرفهای، برداشتن جرم و رسوبات ایجادشده روی سطح دندان است، نه تراشیدن مینای سالم.
گاهی فرد پس از جرمگیری احساس میکند دندانهایش نازکتر یا فاصله بین آنها بیشتر شده است. این احساس میتواند به دلیل برداشته شدن جرمهای حجیم و نمایان شدن سطح واقعی دندانها ایجاد شود.
چرا بعد از جرمگیری دندانها حساس میشوند؟
برخی افراد پس از جرمگیری دچار حساسیت موقت دندان یا ناراحتی لثه میشوند.
این حالت بهخصوص در افرادی که جرم زیادی داشتهاند یا لثه آنها دچار التهاب بوده است، ممکن است بیشتر احساس شود.
شدت و مدت حساسیت به شرایط دندانها و لثه و نوع درمان بستگی دارد. اگر حساسیت شدید باشد یا مدت زیادی ادامه پیدا کند، بهتر است علت آن توسط دندانپزشک بررسی شود.
هر چند وقت یکبار جرمگیری دندان لازم است؟
برای همه افراد نمیتوان یک فاصله زمانی ثابت تعیین کرد.
نیاز به جرمگیری به عواملی مانند موارد زیر وابسته است:
- میزان تشکیل جرم
- وضعیت لثه
- کیفیت بهداشت دهان
- عادات غذایی
- مصرف دخانیات
- سابقه بیماریهای لثه
- شرایط عمومی فرد
افرادی که سابقه بیماری لثه دارند یا جرم بیشتری تشکیل میدهند، ممکن است به مراقبتهای حرفهای منظمتری نیاز داشته باشند.
جرمگیری معمولی با درمان عمیق لثه متفاوت است
گاهی بیمار تصور میکند هر نوع پاکسازی دندان همان جرمگیری معمولی است، در حالی که درمانهای مختلفی برای شرایط متفاوت وجود دارد.
جرمگیری معمولی برای برداشتن جرم و رسوبات از سطح دندان انجام میشود.
در مقابل، در برخی بیماران مبتلا به بیماری لثه ممکن است درمان عمیقتری مانند جرمگیری و تسطیح سطح ریشه مورد نیاز باشد. این درمان میتواند برای پاکسازی زیر خط لثه و کنترل بیماری لثه انجام شود.
بنابراین نوع درمان باید بعد از بررسی وضعیت دندان و لثه مشخص شود.
نقش مسواک و نخ دندان بعد از جرمگیری
جرمگیری به تنهایی نمیتواند جایگزین مراقبت روزانه از دندانها شود.
پس از پاکسازی حرفهای، رعایت بهداشت دهان اهمیت بیشتری پیدا میکند. مسواک زدن منظم و تمیز کردن فضای بین دندانها به جلوگیری از تجمع مجدد پلاک کمک میکند.
بهطور کلی، مراقبت مناسب شامل:
- مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید
- تمیز کردن روزانه بین دندانها
- توجه به خط لثه
- کاهش مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهای شیرین
- پرهیز از مصرف دخانیات
- مراجعه منظم برای معاینه دندانپزشکی
است.
چه کسانی بیشتر به جرمگیری حرفهای نیاز پیدا میکنند؟
افرادی که سریعتر دچار تجمع جرم میشوند یا سابقه مشکلات لثه دارند ممکن است بیشتر به پاکسازی حرفهای نیاز داشته باشند.
همچنین افرادی که علائمی مانند خونریزی مکرر لثه، قرمزی، تورم، بوی بد مداوم دهان یا تجمع قابل مشاهده جرم روی دندانها دارند، بهتر است برای بررسی وضعیت دهان و لثه به دندانپزشک مراجعه کنند.
البته مشاهده جرم بهتنهایی تعیینکننده نوع درمان نیست و تشخیص نهایی باید بعد از معاینه انجام شود.
آیا جرمگیری فقط برای زیبایی انجام میشود؟
خیر.
اگرچه یکی از نتایج قابل مشاهده جرمگیری میتواند تمیزتر شدن سطح دندانها و بهتر شدن ظاهر لبخند باشد، هدف آن فقط زیبایی نیست.
حذف جرم و رسوبات میتواند به ایجاد شرایط مناسبتر برای رعایت بهداشت دهان و کنترل تجمع پلاک کمک کند و در مراقبت از سلامت لثه نقش داشته باشد.
بنابراین جرمگیری را بهتر است بخشی از مراقبت حرفهای از سلامت دهان بدانیم، نه صرفاً یک اقدام زیبایی.
جرمگیری دندان در دندانپزشکی نووا
اگر روی دندانها جرم تشکیل شده، لثهها هنگام مسواک زدن خونریزی میکنند یا درباره نیاز خود به جرمگیری مطمئن نیستید، بهتر است ابتدا وضعیت دندانها و لثه بررسی شود.
در دندانپزشکی نووا، پس از بررسی شرایط دهان و دندان میتوان مشخص کرد که آیا جرمگیری معمولی برای شما مناسب است یا نیاز به بررسی و درمان تخصصیتر وجود دارد.
سوالات متداول درباره جرمگیری دندان
آیا جرمگیری به مینای دندان آسیب میزند؟
جرمگیری اصولی با هدف برداشتن جرم و رسوبات انجام میشود و هدف آن تراشیدن مینای سالم دندان نیست.
آیا جرمگیری دندان را سفید میکند؟
جرمگیری درمان سفیدکننده نیست، اما با حذف جرم و برخی لکههای سطحی ممکن است دندانها تمیزتر و روشنتر دیده شوند.
آیا جرمگیری باعث لق شدن دندان میشود؟
جرمگیری باعث لق شدن دندان سالم نمیشود. اگر دندانی پس از برداشتن جرم احساس لق شدن داشته باشد، باید علت آن توسط دندانپزشک بررسی شود.
آیا همه افراد باید جرمگیری کنند؟
خیر. نیاز به جرمگیری به میزان جرم، وضعیت لثه و شرایط فرد بستگی دارد.
آیا حساسیت بعد از جرمگیری طبیعی است؟
حساسیت موقت در برخی افراد ممکن است ایجاد شود. اگر حساسیت شدید یا طولانی باشد، بهتر است بررسی شود.
