فهرست محتوای این صفحه

  • درمان ریشه دندان یا Root Canal چیست؟
  • چه هنگام یک دندان به درمان ریشه دندان احتیاج پیدا می کند؟
  • علائم دندان به عصب رسیده چیست؟
  • خدمات یک متخصص درمان ریشه دندان
  • پالپوتومی
  • پالپکتومی
  • ری اندو یا درمان ریشه مجدد
  • مراحل درمان ریشه دندان
  • سوالات متداول درمان ریشه دندان

درمان ریشه دندان یا Root Canal چیست؟

درمان ریشه دندان، همان عصب کشی شناخته شده است؛وقتی پوسیدگی یا آسیب، به بخش درونی دندان یعنی عصب و پالپ می‌رسد، به کار می رود. در این فرایند، دندانپزشک عصب التهابی یا عفونی را از دندان خارج می‌کند، کانال های ریشه را با دقت تمیز و ضدعفونی می‌نماید و سپس با مواد مخصوص پر می‌کند تا دندان بدون درد و مشکل، همچنان عملکرد خود را حفظ کند.

در حقیقت، درمان ریشه یا عصب کشی دندان فرصتی دوباره برای زندگی دندان است؛ همان‌گونه که به جای خراب کردن خانه، تنها سیم کشی فرسوده اش را تعمیر می کنیم.

انجام درمان ریشه، علاوه بر حفظ دندان در دهان، مانع از کشیدن آن و تحمیل هزینه های سنگین تر مانند ایمپلنت یا پروتز می شود و عملکرد جویدن و زیبایی لبخند را نیز حفظ می‌کند.

چه هنگام یک دندان به درمان ریشه دندان احتیاج پیدا می کند؟

 در اکثر موارد پوسیدگی دندان باعث می شود که دندان نیاز به درمان ریشه پیدا کند. چنانچه پوسیدگی دندان از سد مینا و عاج بگذرد و به پالپ دندان برسد، التهاب ناشی از حضور باکتری ها سبب ایجاد التهاب در پالپ می گردد. این التهاب به نوبه خود از چند مسیر مختلف سبب ایجاد درد در دندان می گردد. در این موارد برای برطرف کردن درد، خارج نمودن بافت عفونی و دارای التهاب و در نهایت جلوگیری از دست دادن دندان، درمان ریشه توصیه می شود. در موارد نادر مانند صدمات ناشی از ضربه به دندان یا بیماری های بسیار پیشرفته لثه، دندان بدون وجود پوسیدگی هم نیاز به درمان ریشه پیدا می کند.

علائم دندان به عصب رسیده چیست؟

درد پایدار و مستمر در دندان مشخص

احساس درد در دندان هنگام مصرف غذا

احساس درد در دندان هنگام مصرف غذا

شکستگی در بخشی از دندان یا به عبارت دیگر لب پر شدن آن

ایجاد آبسه و تورم در لثه

خروج ترشحات چرکی از اطراف دندان و لثه

خدمات یک متخصص درمان ریشه دندان

یک دندانپزشک متخصص عصب‌کشی که گاهاً به عنوان یک متخصص درمان ریشه دندان نیز شناخته می‌شوند، درمان‌های عصب‌کشی را برای بیماران انجام می‌دهند. این تمرکز بر ارائه خدمات دندانپزشکی و محدود کردن آن به برطرف کردن مشکلات ریشه دندان‌ها در کنار تحصیلات آکادمیک تخصصی سبب شده است که این دندانپزشکان برای درمان مشکلات ریشه دندان خود را به عنوان یک متخصص معرفی کنند.

پالپوتومی

به تخلیه تاج دندان اصطلاحا پالپوتومی گفته می‌شود به این معنی که در این درمان، اعصاب و عروق دندان بصورت کامل تخلیه نمی‌شوند و فقط بخشی از این بافت تخلیه و فضای آن توسط مواد مناسب پر می‌شود. بخشی از دندان که در قسمت ریشه قرارگرفته‌ است دست نمی‌خورد، این درمان خاص معمولا مربوط به دندان‌های شیری است که می‌توان اعصاب و عروق را بصورت غیر کامل تخلیه کرد. ولی در مورد دندان‌های دائمی باید اعصاب به صورت کامل تخلیه شود؛ با این وجود در صورت بروز شرایط اورژانسی، دندان دائمی موقتا پالپوتومی می‌شود تا در آینده‌ای نزدیک درمان ریشه به صورت کامل انجام شود.

پالپکتومی

در مرحله دوم، دندانپزشک با استفاده از محلول های مخصوص ناحیه تو خالی را تمیز، شکل داده و ضد عفونی می کند. سپس دندان با ماده ای پر شده و با استفاده از موادی چسبنده کانال ها را به طور کامل پر کرده و می بندند. پس از درمان ریشه کانال، دندان مرده است. بیمار دیگر دردی را در آن دندان احساس نخواهد کرد زیرا بافت عصبی برداشته شده است و عفونت از بین رفته است.

اپیکواکتومی

دندان بدون پالپ باید از رباط اتصال دهنده دندان به استخوان تغذیه کند. این منبع کافی است اما با گذشت زمان دندان شکننده تر می شود، بنابراین یک تاج یا پر کننده نیاز دارد تا از دندان شکننده محافظت کند. تا زمانی که تاج یا پرکننده کامل نباشد، بیمار نباید بجود و یا با دندان چیزی را تکه نماید. پس از قرار دادن تاج یا پر کردن آن، فرد می تواند مانند گذشته از دندان استفاده کند.

درمان ریشه دندان معمولا در یک جلسه انجام می شود. اما اگر در کانال ها پیچیدگی وجود داشته باشد، چند کاناله باشد و یا عفونت وجود داشته باشد، برای درمان یک الی دو جلسه دیگر برای درمان قطعی زمان لازم است.

ری اندو یا درمان ریشه مجدد

پس از انجام عصب کشی اولیه دندان گاها اتفاق می‌افتد که دندان مجدداً دچار مشکلاتی از جمله ضایعه و عفونت می‌گردد. عموماً این اتفاق در اثر سهل انگاری و پاکسازی نامطلوب توسط دندانپزشک رخ می‌دهد و دندان نیاز به تکرار عصب کشی یا اصطلاحاً ری اندو دارد. عصب کشی مجدد توسط متخصص درمان ریشه انجام می‌شود. در درمان ریشه مجدد، پاکسازی و فرم دهی و آماده سازی کانال ریشه‌ها مجددا توسط پزشک انجام می‌شود.

مراحل درمان ریشه دندان

دندانپزشک فرآیند درمان ریشه دندان را با هدف حذف کامل بافت عفونی و حفظ ساختار دندان برای سال های طولانی انجام می دهد. این فرآیند شامل مراحل دقیق و حساب شده ای است که نیازمند مهارت بالای دندانپزشک است.

۱. معاینه و تشخیص دقیق

 در این مرحله، دندانپزشک با معاینه بالینی و استفاده از تصاویر رادیوگرافی، وضعیت کانال های ریشه و میزان گستردگی عفونت را بررسی می کند.

۲. بی حسی کامل موضعی

ندانپزشک برای اطمینان از راحتی بیمار و جلوگیری از هرگونه درد، ناحیه اطراف دندان تحت درمان را به طور کامل بی حس می کند.

۳. دسترسی و تخلیه پالپ

پزشک یک حفره کوچک و دقیق در تاج دندان ایجاد کرده و تمام پالپ عفونی و بافت های آسیب دیده را با ابزارهای مخصوص خارج می کند.

۴. پاکسازی و شکل دهی کانال

این مرحله حیاتی ترین بخش درمان است. دندانپزشک کانالهای ریشه رابا فایل های مخصوص و مواد ضدعفونی کننده قوی تمیز و برای پر کردن آماده می کند.

۵. پر کردن کانال ریشه

پس از پاکسازی کامل، دندانپزشک کانال های ریشه را با یک ماده لاستیکی زیست سازگار به نام گوتاپرکا پر و مهر و موم می کند تا از ورود مجدد باکتری ها جلوگیری شود.

سوالات متداول درمان ریشه دندان

1آیا عصب کشی دندان درد دارد؟
برای این درمان از بی حسی موضعی استفاده می شود و اغلب دردناک ‌تر از روش ‌هایی مثل پر کردن یا کشیدن دندان عقل نیست. بعد از این عمل کمترین درد را تجربه می ‌کنید ولی ممکن است برای چند روز درد خفیف داشته باشید.
2آیا عصب کشی دندان مضر است؟
در حالی که درمان کانال های ریشه بسیار رایج هستند، اما انجام این روش دارای معایبی است. یکی از این معایب این است که ممکن است دندان را ضعیف کند. دندانپزشکان باید دندان را سوراخ کنند تا به پالپ برسند و ممکن است موجب شکستگی یا پوسیدگی اضافی شود.
3در حالی که درمان کانال های ریشه بسیار رایج هستند، اما انجام این روش دارای معایبی است. یکی از این معایب این است که ممکن است دندان را ضعیف کند. دندانپزشکان باید دندان را سوراخ کنند تا به پالپ برسند و ممکن است موجب شکستگی یا پوسیدگی اضافی شود.
هزینه درمان ریشه دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله شرایط دندان ها اعم از موقعیت دندان، تعداد کانال ها، و میزان پوسیدگی و عفونت دندان ها. چنانچه شرایط دندان ها موجب گردد که دندان پزشک بیمار را به متخصص درمان ریشه دندان ارجاع دهد، طبعا هزینه عصب کشی افزایش مییابد؛ چرا که متخصص درمان ریشه دندان های انتهایی و با شرایط سخت تر و تعداد کانال های بیشتر و ریشه های منحنی را درمان میکند. هزینه درمان ریشه دندان هایی با پوسیدگی زیاد، دندان های چند کاناله و .... بعد از بررسی توسط متخصص درمان ریشه مشخص می گردد.
4درمان ریشه یا عصب کشی در چند جلسه انجام میشود؟
درمان ریشه گاها بسته به شرایط دندان به دو جلسه درمانی نیاز دارد. جلسه اول عصب کشی دندان شامل خارج کردن بافت عفونی یا آسیب دیده ریشه دندان میباشد. که به دقت و مهارت بالایی نیاز دارد، متخصص درمان ریشه داروی ضد باکتری موقتی را درون دندان قرار داده و پس از پایان جلسه اول درمان ریشه، بیمار دیگر نباید درد ناشی از به عصب رسیدن دندان را احساس کند.در جلسه دوم درمان ریشه دندان کانال و پالپ دندان کاملا ضدعفونی شده و سپس پر کردن موقتی یا دائمی دندان و در برخی مواقع روکش دندان استفاده می گردد.
5آیا داروهای آنتی بیوتیک ‌می ‌توانند نقش درمان را برعهده داشته باشند ؟
به استثنای بیماران دارای سیستم ایمنی سرکوب شده، داروهای آنتی بیوتیک نقش درمان و بهبودی فرد را بر عهده ندارد. این داروها به بدن کمک می‌ کنند تا با کنترل و از میان بردن میکروارگانیسم‌ هایی که به طور موقت بر دفاع بدن غلبه نموده ‌اند، باعث برقراری دوباره تعادل بین سیستم دفاعی و ایمنی فرد از یک سو و التهاب و عوامل مهاجم باکتریایی از سوی دیگر شوند. در واقع این سیستم دفاعی بدن خود شخص است که باعث بهبودی می شود و نه آنتی بیوتیک.
6اپیکوسرجری چه موقع انجام می شود؟
در تمام موارد نمی توان پالپ و اعصاب دندان را به صورت کامل خارج کرد و اتصالات عروق عصبی آن را قطع کرد. در چنین شرایطی نیاز است که با روش جراحی ریشه دندان یا همان اپیکوسرجری، یک برش کوچک روی لثه ایجاد کرد و باقی مانده انتهایی ریشه و عفونت ایجاد شده را خارج کرد. در نهایت مانند مراحل درمان ریشه دندان، فرآیند شستشو و پر کردن انجام می گیرد.